LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI

Các Nguyên Tắc Giải Thích Hợp Đồng

business-1754904_1280

Trong nhiều trường hợp, các bên sau khi giao kết hợp đồng xảy ra mâu thuẫn về cách hiểu các điều khoản trong hợp đồng. Pháp luật Việt Nam đưa ra một nguyên tắc giải thích hợp đồng nhằm hạn chế tranh chấp giữa các bên.

Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ pháp lý. Vì vậy việc hiểu chính xác các điều khoản trong hợp đồng có ảnh hưởng rất lớn đối với quyền và nghĩa vụ của các bên. Sự không thống nhất về cách giải thích các điều khoản trong hợp đồng có thể xảy ra do lỗi kỹ thuật khi soạn thảo hợp đồng, sử dụng các từ ngữ đa nghĩa hoặc tối nghĩa, lỗi diễn đạt, hợp đồng thiếu một số điều khoản, sự bất đồng ngôn ngữ, sự khác biệt về tập quán, …

Căn cứ vào ngôn từ của hợp đồng: Ngôn từ là cơ sở đầu tiên và quan trọng để giải thích hợp đồng. Đối với hợp đồng bằng văn bản thì ngôn từ chính là sự thể hiện minh thị ý chí của các bên. Tuy nhiên đối với hợp đồng bằng lời nói, chỉ có thể giải thích dựa trên ngôn từ nếu như các bên đều xác nhận nội dung hợp đồng là đúng. Khi hợp đồng có ngôn từ có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau thì phải giải thích theo nghĩa phù hợp nhất với tính chất của hợp đồng.

Căn cứ vào ý chí chung của các bên: Sự thống nhất ý chí là yếu tố quan trọng nhất của một hợp đồng. Vì vậy, ý chí chung của các bên là căn cứ quan trọng nhất trong việc giải thích hợp đồng. Nếu hợp đồng tồn tại các điều khoản không rõ ràng, có sự mâu thuẫn giữa ý chí chung của các bên và ngôn từ sử dụng trong hợp đồng thì phải căn cứ vào ý chí chung của các bên để giải thích hợp đồng. Tuy nhiên, ngoại trừ trường hợp các bên thừa nhận, rất khó để tìm ra ý chí chung của các bên trong hợp đồng.

Căn cứ vào lợi ích của các bên: Lợi ích luôn là mục đích của các bên trong hợp đồng. Vì vậy khi giải thích hợp đồng, cần phải đảm bảo lợi ích của các bên. Khi một điều khoản có thể được hiểu theo nhiều nghĩa thì phải chọn nghĩa nào làm cho điều khoản đó khi thực hiện có lợi nhất cho các bên.

Căn cứ vào tập quán: Vài trường hợp trong hợp đồng không đề cập đến một số điều khoản, nếu xét thấy cần thiết thì có thể bổ sung các tập quán đối với loại hợp đồng đó tại địa điểm giao kết hợp đồng để giải thích hợp đồng.

Căn cứ vào tính thống nhất của hợp đồng: Khi giải thích hợp đồng, cần phải đảm bảo mối liên hệ giữa các điều khoản và sự phù hợp của các điều khoản với toàn bộ nội dung hợp đồng.

Căn cứ có lợi cho bên yếu thế: Hợp đồng được giao kết dựa trên nguyên tắc bình đẳng. Tuy nhiên trên thực tế, rất nhiều hợp đồng vẫn có một bên yếu thế hơn. Sự yếu thế có thể do tính chất của đối tượng hợp đồng, kém thông tin,… Trong trường hợp bên có vị thế tốt hơn đưa vào hợp đồng nội dung bất lợi cho bên yếu thế thì khi giải thích hợp đồng phải theo hướng có lợi cho bên yếu thế.

Tuy pháp luật đã quy định những nguyên tắc nêu trên khá đầy đủ và chi tiết nhưng việc giải thích hợp đồng không phải lúc nào cũng đi đến sự thỏa mãn của tất cả các bên. Vì vậy, khi đàm phán và soạn thảo hợp đồng, các bên cần lưu ý cẩn trọng để tránh những xung đột về sau. 

Công Ty Luật PLF

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Liên hệ PLF để được tư vấn