lĩnh vực Sở Hữu Trí Tuệ

Doanh Nghiệp Và Vấn Đề Bảo Hộ Nhãn Hiệu Tại Thị Trường Quốc Tế

Enterprises And The Issue Of Trademark Protection In The International Market

“Trong quá trình thương mại hóa toàn cầu và hội nhập kinh tế, việc thúc đẩy hoạt động xuất khẩu hàng hóa ra thị trường nước ngoài và tiếp cận một thị trường hàng hóa mới ngày càng được các doanh nghiệp quan tâm và chú trọng phát triển. Để bảo vệ cho chính mình tại thị trường quốc tế thì ngày càng có nhiều doanh nghiệp quan tâm hơn về việc bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ tại thị trường nước ngoài, điều này thực sự cần thiết bởi đây cũng là một trong các cơ sở để hàng hóa của doanh nghiệp được lưu hành tự do tại thị trường nước ngoài mà không bị xem là có hành vi xâm phạm quyền sở hữu nhãn hiệu của doanh nghiệp khác.“

  1. Nhãn hiệu là gì

Trước hết, nhãn hiệu nên được hiểu như thế nào để xác định được tầm quan trọng nó trong hoạt động thương mại của doanh nghiệp?

Nhãn hiệu là được hiểu những dấu hiệu đặc trưng, dễ nhớ, dễ phân biệt của một nhóm hàng hóa và dịch vụ nhất định do các cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp sản xuất, cung cấp đến người tiêu dùng.

Nhờ có nhãn hiệu mà người tiêu dùng có thể liên tưởng nhanh chóng đến những sản phẩm và hàng hóa của một đơn vị cụ thể, từ đó định hình trong tâm trí người tiêu dùng về chất lượng, độ tin cậy, lợi ích chính hàng hóa dịch vụ mà nhà cung muốn truyền tải đến họ. Đồng thời, nhãn hiệu cũng là một sợi dây kết nối trực tiếp đến việc hình thành nên thói quen sử dụng và mua bán của người tiêu dùng đối với một nhóm hàng hóa, dịch vụ nhất định.  

  1. Các doanh nghiệp trong nước với việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại thị trường quốc tế

Tại thị trường Việt Nam, hiện nay đã có rất nhiều doanh nghiệp trong nước đã sử dụng, quảng bá nhãn hiệu đến người tiêu dùng và thực hiện thủ tục đăng ký cần thiết để bảo hộ nhãn hiệu theo quy định pháp luật Việt Nam nhằm bảo vệ quyền lợi của mình trước các đối thủ cạnh tranh, dần định hình những giá trị cốt lõi, niềm tin, sự khác biệt của doanh nghiệp trong tâm trí người tiêu dùng.

Tuy nhiên, tại các thị trường quốc tế thì việc bảo hộ nhãn hiệu của doanh nghiệp đang bị bỏ ngỏ, thực tế rất ít doanh nghiệp thực hiện các hành động để bảo hộ nhãn hiệu của doanh nghiệp mình tại nước ngoài, chủ yếu tập trung tại một số doanh nghiệp lớn. Một số doanh nghiệp khác đang chú trọng vào việc xuất khẩu mà chưa chú trọng của việc bảo hộ nhãn hiệu.  

Đã có rất nhiều nhãn hiện uy tín của các doanh nghiệp Việt Nam lại không thể đăng ký hoặc bảo hộ tại nước ngoài ở chính thị trường xuất khẩu hàng hóa trọng điểm của doanh nghiệp khi thủ tục đăng ký không được thực hiện hoặc chậm trễ thực hiện. Ngoài ra, các yếu tố khách quan khác là việc bảo hộ nhãn hiệu hoàn toàn thuộc vào hệ thống quy định pháp luật của các quốc gia khác nhau và được áp dụng nguyên tắc bảo hộ cho Nhãn hiệu đăng ký trước, vì vậy cũng đã có rất nhiều trường hợp nhãn hiệu bị chính các đối tác phân phối, đại lý tại thị trường xuất khẩu đó đăng ký và được cấp văn bằng bảo hộ. Kết quả là doanh nghiệp phải tốn rất nhiều chi phí để đàm phán lấy lại nhãn hiệu hoặc mất luôn cả nhãn hiệu của mình tại thị trường nước ngoài khi hàng hóa, sản phẩm xuất khẩu được người tiêu dùng tại thị trường đó công nhận và tin dùng.  

  1. Và để thực hiện đăng ký quôc tế nhãn hiệu ở các thị trường nước ngoài, doanh nghiệp cần lưu ý:

Xác định thị trường trọng điểm của doanh nghiệp và hàng hóa dịch vụ tiêu biểu cho thị trường đó

Trước khi đăng ký nhãn hiệu, doanh nghiệp cần xác định những thị trường trọng điểm xuất khẩu hàng hóa của mình. Từ đó, doanh nghiệp có thể khoanh vùng và xác định số lượng các quốc gia cần được ưu tiên thực hiện thủ tục đăng ký quốc tế nhãn hiệu. Ở các thị trường tiềm năng trong tương lai gần, doanh nghiệp có thể cân nhắc để mở rộng đăng ký bảo hộ ở giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng cần xác định được nhãn hiệu chiến lược đại diện cho nhóm hàng hóa/ dịch vụ được cung cấp tại mỗi quốc gia nhất định.

Lựa chọn cách thức để đăng ký bảo hộ, hiện nay doanh nghiệp thường cân nhắc 02 phương án dưới đây để đăng ký và bảo hộ nhãn hiệu tại các quốc gia khác nhau trên thế giới gồm có (i) Đăng ký trực tiếp tại quốc gia có thị trường trọng điểm xuất khẩu hàng cần được bảo hộ nhãn hiệu và (ii) Đăng ký quốc tế nhãn hiệu thông qua hệ thống Madrid. Mỗi phương thức sẽ có những thuận tiện cũng như khó khăn cho doanh nghiệp mà mỗi doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ càng trước khi tiến hành.

Đăng ký trực tiếp tại quốc gia xuất khẩu hàng hóa

Trong trường hợp đăng ký nhãn hiệu trực tiếp tại các quốc gia xuất khẩu hàng hóa, doanh nghiệp nên liên hệ các đại diện sở hữu công nghiệp hoăc các Luật sư sở hữu trí tuệ để kiểm tra ban đầu nhãn hiệu cũng như tìm hiểu về quy trình thực hiện đăng ký tại quốc gia sở tại. Đối với phương án này, ngoài chi phí cho thủ tục hành chính cho việc đăng ký nhãn hiệu tại Cơ quan sở hữu trí tuệ của quốc gia đó, doanh nghiệp cũng cần chi trả thêm cho các khoản phí luật sư, phí đại diện ở từng quốc gia khác nhau. Phương thức này được áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp chỉ có kế hoạch đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại 1 thị trường quốc gia duy nhất hoặc quốc gia được doanh nghiệp đăng ký bảo hộ không phải là thành viên của Nghị định thư Madrid, Thỏa ước Madrid.

Đăng ký quốc tế nhãn hiệu thông qua hệ thống Madrid

Hệ thống Madrid, đây là một hệ thống đăng ký quốc tế mang đến cho doanh nghiệp một giải pháp tiện lợi về phương thức nộp đơn và tiết kiệm về chi phí khi doanh nghiệp mong muốn ký bảo hộ nhãn hiệu ở nhiều quốc gia tại một thời điểm nhất định. Để đăng ký quốc tế nhãn hiệu thông qua hệ thống Madid, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:

  • Xác định được nhãn hiệu đặc trưng tại thị trường Việt Nam và số lượng quốc gia dự kiến đăng ký là các thị trường trọng điểm của doanh nghiệp ở nước ngoài.
  • Tra cứu ban đầu nhãn hiệu tại thư viện số của Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam và WIPO để tìm ra những nhãn hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu dự kiến đăng ký tại Doanh nghiệp trong cùng nhóm sản phẩm, dịch vụ có liên quan. Từ đó, doanh nghiệp có thể quyết định nhãn hiệu phù hợp để đăng ký và bảo hộ.
  • Thực hiện đăng ký nhãn hiệu tại việt Nam (nếu chưa thực hiện đăng ký).
  • Chuẩn bị hồ sơ theo đúng quy định và thực hiện nộp hồ sơ quốc tế tại phòng đăng ký quốc tế của Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam để chuyển hồ sơ đến văn phòng đăng ký của WIPO. Doanh nghiệp không được trực tiếp nộp hồ sơ tại văn phòng đăng ký của WIPO đối với hình thực đăng ký qua hệ thống Madrid.

Chúng ta có thể thấy hệ thống Madird có thể mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp như: Tiết kiệm thời gian và chi phí trong công việc đăng ký và quản lý nhãn hiệu của doanh nghiệp khi đăng ký ở nhiều quốc gia khác nhau, loại bỏ rào cản về ngôn ngữ, giảm thiểu các chi phí về dịch thuật và phí luật sư, phí đại diện sở hữu công nghiệp khi đăng ký trực tiếp ở một quốc gia và chủ đơn có thể sử dụng một ngôn ngữ trong một bộ hồ sơ đăng ký. Có thể gia hạn và mở rộng phạm vi bảo hộ đơn đăng ký khi doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng hoạt động xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ và thâm nhập vào một thị trường mới trong tương lai gần.

Tóm lại, để bảo hộ cho nhãn hiệu trên thế giới, doanh nghiệp có thể cân nhắc và lựa chọn phương thức bảo hộ nhãn hiệu phù hợp với kế hoạch kinh doanh, nhu cầu của doanh nghiệp. Với mỗi phương thức doanh nghiệp đều cần kiểm tra tính khả thi đối với nhãn hiệu dự kiến đăng ký bảo hộ điều này nhằm giúp doanh nghiệp loại trừ được các chi phí do bị từ chối khi thực hiện đăng ký cũng như chuẩn bị được phương thức điều chỉnh phù hợp.

Thời gian viết bài: 31/05/2021

Bài viết được căn cứ theo pháp luật hiện hành tại thời điểm được ghi nhận như trên và có thể không còn phù hợp tại thời điểm người đọc tiếp cận bài viết này do pháp luật áp dụng đã có sự thay đổi và trường hợp cụ thể mà người đọc muốn áp dụng. Do đó bài viết chỉ có giá trị tham khảo.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Liên Hệ PLF để được tư vấn