lĩnh vực lao động

Thử Việc theo Quy Định Mới và Những Vấn Đề cần Lưu Ý

Probation under the New Regulations and Matter to Take into Consideration

“Bộ Luật lao động 2019 được ban hành và chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2021 hiện đã được các doanh nghiệp áp dụng một thời gian và nhận thấy có nhiều quy định được ghi nhận một cách rõ ràng và thuận lợi cho việc quản lý lao động. Trong đó phải nói đến quy định về thử việc đã có nhiều khác biệt hơn so với quy định cũ theo hướng phù hợp thực tế dựa trên nhu cầu của doanh nghiệp. Những phân tích dưới đây sẽ làm rõ hơn về khác biệt này.“

  1. Có thể thoả thuận và ghi nội dung thử việc trong HĐLĐ

Theo đó, các bên có thể linh hoạt việc thoả thuận về thử việc, nội dung thử việc ghi trong HĐLĐ mà không bắt buộc phải giao kết hợp đồng thử việc. Với cách thức này doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến việc HĐLĐ phải ghi nhận các điều khoản để điều chỉnh quan hệ thử việc, đây là điều kiện để các bên thực hiện và chấm dứt quan hệ thử việc.

  1. Không áp dụng thử việc đối với NLĐ giao kết HĐLĐ có thời hạn dưới 01 tháng.

Đây là quy định mới tại BLLĐ 2019 đối với NLĐ làm việc theo HĐLĐ có thời hạn dưới 01 tháng. Vấn đề này chưa được để cập tại BLLĐ 2012, bởi giữa pháp luật lao động cũ và mới có sự khác biệt về cấu trúc các loại HĐLĐ, tính chất công việc dẫn đến sẽ có thời gian thử việc khác nhau. Tại BLLĐ 2019, hình thức hợp đồng lao động thời vụ đã bị xóa bỏ và thay vào đó quy định về trường hợp không được áp dụng hình thức thử việc cho hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng. Trong khi đó BLLĐ 2012 ghi nhận có tồn tại của loại hợp đồng lao động thời vụ với thời hạn dưới 12 tháng và quy định không được áp dụng hình thức thử việc cho loại hợp đồng này.

  1. Thời gian thử việc có thể kéo dài tới 180 ngày.

Thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc 01 lần đối với một công việc và đảm bảo “không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp”. Đây là quy định mới được bổ sung tại BLLĐ 2019, điều này thực sự giải tỏa được khó khăn của các doanh nghiệp với tư cách là bên sử dụng lao động. Thực tế, Người quản lý doanh nghiệp ví dụ như Tổng giám đốc, Giám đốc là những vị trí có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của doanh nghiệp, là người nắm vai trò cụ thể hóa các kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp, chính vì vậy phải cần một thời gian dài để có thể đánh giá một cách chính xác nhất năng lực và sự phù hợp văn hóa của vị trí quản lý đối với doanh nghiệp.

Với quy định cũ, thời gian thử việc tối đa chỉ 60 ngày kể cả vị trí quản lý, thực tế thời gian này khá ngắn và chỉ ở mức làm quen với công việc, chưa có cơ sở để xác định chính xác năng lực của người quản lý, hay nói cách khác vì thời gian ngắn nên doanh nghiệp chưa xác định được hiệu quả – lợi nhuận mà công ty đạt được dựa trên sự điều hành của người quản lý. Bất cập của quy định cũ đã dẫn đến tình trạng sau một thời gian ngắn thực hiện hợp đồng, doanh nghiệp nhận thấy người quản lý chưa đạt với mong muốn của doanh nghiệp và rơi vào tình thế khó xử khi chấp nhận vi phạm quy định để chấm dứt HĐLĐ hoặc 2 bên duy trì mối quan hệ lao động trong tình trạng căng thẳng, các tranh chấp về lao động cũng phát sinh từ đây.

  1. Những vấn đề cần lưu ý:

Với những thay đổi về vấn đề thử việc tại BLLĐ 2019, các doanh nghiệp cần xây dựng lại các Hợp đồng thử việc, Hợp đồng lao động có bao gồm nội dung thử việc, đây là cơ sở để điều chỉnh một cách trực tiếp mối quan hệ giữa doanh nghiệp với người lao động. Với Hợp đồng thử việc nói chung và cho vị trí quản lý nói riêng, hợp đồng cần ghi nhận thật chi tiết phạm vi công việc hay chính xác hơn là mô tả chi tiết công việc phải làm, xây dựng tiêu chí để đánh giá kết quả công việc đặc biệt là vị trí quản lý, đây là cơ sở để xác định “thử việc” có đạt yêu cầu hay không. Điều 27 BLLĐ 2019 quy định về việc đánh giá này như sau:

Điều 27. Kết thúc thời gian thử việc

  1. Khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động.

    Trường hợp thử việc đạt yêu cầu thì người sử dụng lao động tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết đối với trường hợp thỏa thuận thử việc trong hợp đồng lao động hoặc phải giao kết hợp đồng lao động đối với trường hợp giao kết hợp đồng thử việc.

    Trường hợp thử việc không đạt yêu cầu thì chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết hoặc hợp đồng thử việc.
  2. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

Tuy nhiên quy định trên chỉ mang tính chung chung, không chỉ ra rõ được không đạt tại tiêu chí hay mức độ nào. Do đó, việc của doanh nghiệp là xây dựng các tiêu chí đánh giá công việc là cần thiết để làm cơ sở xác định người lao động có đáp ứng yêu cầu trong thời gian thử việc hay không và căn cứ vào đó để tiến tới ký kết HĐLĐ. Việc quy định rõ ràng cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí khi tham gia giải quyết tranh chấp.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Liên Hệ PLF để được tư vấn