4 điểm phải biết khi tuyển dụng lao động nước ngoài

Bài Viết Chuyên Môn Tư Vấn Đầu Tư

24/10/2023

Việc sử dụng lao động nước ngoài trong doanh nghiệp là một chủ đề đang được quan tâm rất nhiều trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, việc thực hiện chức năng này không chỉ đơn giản là tuyển dụng và sử dụng lao động mà còn có nhiều quy định pháp lý cần tuân thủ để tránh những rủi ro pháp lý trong tương lai.

Doanh nghiệp sử dụng lao động là người nước ngoài cần chú ý các vấn đề như sau:

1. Giấy phép lao động

Theo quy định pháp luật, lao động là người nước ngoài vào Việt Nam làm việc thuộc một trong hai trường hợp sau: không thuộc diện cấp Giấy phép lao động và trường hợp phải có Giấy phép lao động.

Theo Nghị định 152/2020/NĐ-CP, trường hợp người lao động (NLĐ) không thuộc diện cấp Giấy phép lao động thì trước ít nhất 10 ngày kể từ ngày NLĐ bắt đầu làm việc, doanh nghiệp phải làm thủ tục xác nhận NLĐ nước ngoài không thuộc diện cấp Giấy phép lao động tại Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (Sở LĐTB&XH) nơi NLĐ thường xuyên làm việc. Một số trường hợp đặc biệt theo luật quy định không phải làm thủ tục xác nhận người lao động nước ngoài không thuộc diện cấp giấy phép lao động nhưng phải báo cáo với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội nơi người lao động nước ngoài dự kiến làm việc trước ít nhất 3 ngày, kể từ ngày người lao động nước ngoài dự kiến bắt đầu làm việc tại Việt Nam.
Trong trường hợp NLĐ thuộc diện phải xin Giấy phép lao động thì doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép lao động tại Sở LĐTB&XH nơi người lao động làm việc toàn thời gian cho doanh nghiệp trước ít nhất 15 ngày kể từ ngày NLĐ dự kiến làm việc. Ví dụ: Trụ sở chính của doanh nghiệp ở TP. HCM, tuy nhiên NLĐ nước ngoài làm việc toàn thời gian tại nhà máy của doanh nghiệp ở Bình Dương, trong trường hợp này doanh nghiệp phải nộp hồ sơ tại Sở LĐTB&XH tỉnh Bình Dương. Ngược lại, nếu NLĐ không làm việc toàn thời gian tại 1 địa điểm cố định khác ngoài trụ sở chính tại TP.HCM, thì doanh nghiệp sẽ nộp hồ sơ tại Sở LĐTB&XH TP. HCM.

Lưu ý, trong thời gian thử việc, người lao động nước ngoài vẫn cần có giấy phép lao động để làm việc hợp pháp tại Việt Nam. Đây là vấn đề người sử dụng lao động cần chú ý để có thể dự toán trước các chi phí cần thiết có thể phát sinh trong quá trình tuyển dụng người lao động nước ngoài, cũng như tránh được những tranh chấp có thể xảy ra.

2. Nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân

NLĐ là cá nhân nước ngoài khi làm việc tại Việt Nam phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Thuế thu nhập cá nhân (thuế TNCN) đối với NLĐ nước ngoài được áp dụng đối với tiền lương, tiền công được chia thành hai trường hợp là NLĐ cư trú và NLĐ không cư trú.

(1) Đối với NLĐ nước ngoài không cư trú

Theo thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập chịu thuế là tiền lương, tiền công, tiền thù lao, các khoản thu nhập khác có tính chất tiền lương, tiền công mà NLĐ nước ngoài không cư trú nhận được do thực hiện công việc tại Việt Nam, không phụ thuộc vào nơi trả thu nhập.

Thuế suất áp dụng là 20%.

Doanh nghiệp trả thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế có trách nhiệm khai quyết toán Thuế TNCN và quyết toán thuế thu nhập cá nhân thay cho các cá nhân có ủy quyền.

(2) Đối với NLĐ nước ngoài cư trú

Thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam. Thuế suất áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định của pháp luật.

NLĐ nước ngoài cư trú phải kê khai thuế thu nhập cá nhân đối với khoản tiền lương, tiền công theo quy định của pháp luật về các trường hợp cụ thể.

3. Các khoản chi liên quan đến tiền lương, tiền công có thể khấu trừ vào thu nhập tính thuế thu nhập của doanh nghiệp

Theo Thông tư 96/2015/TT-BTC và Thông tư 25/2018/TT-BTC, đối với khoản chi về tiền nhà mà doanh nghiệp trả cho nước ngoài: Nếu trong hợp đồng lao động có ghi khoản chi về tiền nhà mà doanh nghiệp trả cho NLĐ (với điều kiện khoản chi này có tính chất tiền lương, tiền công và phù hợp với quy định của pháp luật). Doanh nghiệp cần lưu ý phải có đầy đủ chứng từ, hóa đơn theo quy định thì khoản chi này được tính là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập của doanh nghiệp.

Đối với khoản chi về tiền học cho con của NLĐ nước ngoài tại Việt Nam theo bậc học từ mầm non đến bậc phổ thông: nếu hợp đồng lao động của doanh nghiệp có ghi rõ về khoản chi này (có tính chất tiền lương, tiền công, khoản chi này không trái với các quy định của pháp luật). Doanh nghiệp cần có đầy đủ hoá đơn, chứng từ theo quy định.

4. Thẻ tạm trú cho người lao động

Sau khi người lao động nước ngoài được cấp giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận miễn giấy phép lao động, người sử dụng lao động cần thực hiện việc xin cấp thẻ tạm trú cho người lao động nước ngoài. Thẻ tạm trú theo diện lao động sẽ có thời hạn 02 năm và có thể được gia hạn. Sau khi được cấp thẻ tạm trú thì người lao động có thể sử dụng để mở tài khoản ngân hàng, xin giấy phép lái xe, đăng ký sim điện thoại,… Tuy nhiên, người sử dụng lao động cần lưu ý rằng khi kết thúc quan hệ lao động, người sử dụng lao động sẽ cần thu hồi lại giấy phép lao động và thẻ tạm trú được được cấp cho người lao động nước ngoài để hoàn trả lại cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.

Không thể phủ nhận rằng sử dụng lao động nước ngoài là một giải pháp hữu hiệu để đáp ứng nhu cầu nhân lực đang còn thiếu trong các lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp cần phải nắm rõ các quy định pháp lý liên quan để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Việc sử dụng lao động nước ngoài không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn giúp cho các lao động nước ngoài có cơ hội làm việc, học hỏi, trau dồi kỹ năng và nâng cao trình độ chuyên môn.