Một trong những điểm cơ bản mà một cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp cần hiểu khi nắm giữ quyền sử dụng hoặc có định nắm giữ quyền sử dụng bất kỳ thửa đất nào là mục đích sử dụng đất.
Nhà nước Việt Nam đưa ra các quy định về phân loại đất kèm các điều kiện về đối tượng sử dụng, mục đích sử dụng, diện tích có thể tách thửa, diện tích và điều kiện kèm theo khi thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất,… Đất không chỉ là nguồn tài nguyên vô giá mà còn góp phần trong việc định hình lãnh thổ, xác định chủ quyền quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu về đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.
1. Đất nông nghiệp
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai 2013 thì đất nông nghiệp là các loại đất được sử dụng chủ yếu cho mục đích nông nghiệp, gồm:
- Đất trồng cây hàng năm gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hàng năm khác;
- Đất trồng cây lâu năm;
- Đất rừng sản xuất;
- Đất rừng phòng hộ;
- Đất rừng đặc dụng;
- Đất nuôi trồng thủy sản;
- Đất làm muối;
- Đất nông nghiệp khác gồm đất sử dụng để xây dựng nhà kính và các loại nhà khác phục vụ mục đích trồng trọt, kể cả các hình thức trồng trọt không trực tiếp trên đất; xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép; đất trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cho mục đích học tập, nghiên cứu thí nghiệm; đất ươm tạo cây giống, con giống và đất trồng hoa, cây cảnh.
2. Đất phi nông nghiệp
Đất không được sử dụng cho mục đích nông nghiệp sẽ được phân loại là đất phi nông nghiệp hoặc nhóm đất chưa sử dụng. Trong đó, đất phí nông nghiệp theo Khoản 2 Điều 10 Luật Đất đai 2013 bao gồm:
- Đất ở gồm đất ở tại nông thôn, đất ở tại đô thị;
- Đất xây dựng trụ sở cơ quan;
- Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh;
- Đất xây dựng công trình sự nghiệp gồm đất xây dựng trụ sở của tổ chức sự nghiệp và đất xây dựng cơ sở văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, ngoại giao và công trình sự nghiệp khác;
- Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp gồm đất khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất; đất thương mại, dịch vụ; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp; đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm.
- Đất sử dụng vào mục đích công cộng gồm: đất giao thông (sân bay, cảng biển, đường sắt, đường bộ,…); thủy lợi; đất có di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh; đất sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi, giải trí công cộng; đất công trình năng lượng; đất công trình bưu chính, viễn thông;đất chợ; đất bãi thải, xử lý chất thải và đất công trình công cộng khác;
- Đất cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng;
- Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng;
- Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối và mặt nước chuyên dùng;
- Đất phi nông nghiệp khác gồm đất làm nhà nghỉ, lán, trại cho người lao động trong cơ sở sản xuất; đất xây dựng kho và nhà để chứa nông sản, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, máy móc, công cụ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp; đất xây dựng công trình khác của người sử dụng đất không nhằm mục đích kinh doanh mà công trình đó không gắn liền với đất ở.
Như vậy, căn cứ vào mục đích sử dụng đất, Nhà nước Việt Nam thực hiện phân loại đất để quản lý, duy trì và bảo vệ nguồn tài nguyên đất. Bên cạnh đó, Nhà nước còn đảm bảo cân bằng hệ sinh thái kết hợp phát triển kinh tế, xã hội. Việc phân loại đất cùng đi kèm với việc quy hoạch đất đai theo địa bàn hành chính và điều kiện địa lý tự nhiên cũng như đặc điểm dân cư, kinh tế của từng khu vực để đảm bảo tối ưu hoá việc sử dụng đất.
