Nhãn hiệu đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bản sắc thương hiệu và thường là tài sản vô hình có giá trị lớn. Việc sử dụng các biến thể nhãn hiệu để duy trì sự mới mẻ và thu hút khách hàng là một chiến lược phổ biến, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và kinh doanh nếu không được quản lý cẩn thận. Bài viết này của PLF sẽ làm rõ khái niệm về nhãn hiệu và biến thể, cùng các rủi ro khi sử dụng biến thể, đặc biệt là trong giai đoạn chờ cấp bằng bảo hộ.
1. Nhãn hiệu và biến thể của nhãn hiệu
Nhãn hiệu là dấu hiệu có thể nhìn thấy dưới dạng từ ngữ, hình ảnh, chữ cái, chữ số, hoặc sự kết hợp của các yếu tố này nhằm phân biệt hàng hóa, dịch vụ của một tổ chức, cá nhân này với tổ chức, cá nhân khác.
Trong khi đó, biến thể nhãn hiệu là sự thay đổi nhỏ trên nhãn hiệu gốc để phù hợp với chiến lược kinh doanh, xu hướng thị trường. Biến thể có thể bao gồm:
- Biến thể về màu sắc: Thay đổi màu sắc để phù hợp với chiến lược quảng cáo.
- Biến thể về hình ảnh: Điều chỉnh logo, biểu tượng hoặc kích thước hình ảnh.
- Biến thể về bố cục: Thay đổi vị trí các yếu tố trong nhãn hiệu.
- Biến thể về ngôn ngữ: Dịch nhãn hiệu để phù hợp với các thị trường quốc tế.
Mặc dù giúp làm mới hình ảnh, việc sử dụng biến thể không đúng cách có thể làm mất tính đồng nhất của nhãn hiệu và dẫn đến các vấn đề pháp lý phát sinh.
2. Những rủi ro khi sử dụng biến thể của nhãn hiệu
Doanh nghiệp sử dụng các biến thể của nhãn hiệu có thể gặp phải nhiều rủi ro cả về mặt pháp lý và kinh doanh. Các rủi ro này không chỉ có thể ảnh hưởng đến hiệu lực của nhãn hiệu mà còn tiềm ẩn nguy cơ tổn thất về uy tín và khả năng bảo vệ thương hiệu:
- Rủi ro mất quyền bảo hộ nhãn hiệu: Trường hợp doanh nghiệp sử dụng biến thể của nhãn hiệu mà không sử dụng đúng mẫu đã đăng ký, nhãn hiệu ban đầu có thể bị xem là “không được sử dụng” và có nguy cơ bị chấm dứt hiệu lực. Cụ thể, trong vòng 5 năm kể từ khi được cấp văn bằng bảo hộ mà nhãn hiệu đã đăng ký không được sử dụng, bên thứ ba có quyền yêu cầu hủy bỏ quyền bảo hộ nhãn hiệu đó.
- Gây nhầm lẫn, giảm khả năng phân biệt của nhãn hiệu: Việc sử dụng biến thể có thể làm mất tính đồng nhất của thương hiệu, gây nghi ngờ về chất lượng sản phẩm, và khiến người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc nhận diện, dẫn đến giảm lòng tin và sự trung thành.
- Nguy cơ tranh chấp: Biến thể của nhãn hiệu, nếu có sự thay đổi về cấu trúc, hình thức hoặc cách phát âm, có thể dẫn đến nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của bên thứ ba. Trường hợp bị xem là xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp có thể đối mặt với các chế tài hành chính và dân sự, bao gồm phạt vi phạm hành chính, và phải bồi thường thiệt hại, có thể lên đến hàng tỉ đồng.
- Khó khăn trong bảo vệ quyền lợi nhãn hiệu: Nếu biến thể nhãn hiệu không được đăng ký, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc bảo vệ biến thể đó khỏi hành vi sao chép và vi phạm. Tòa án hoặc cơ quan quản lý có thể không coi biến thể đó là nhãn hiệu đã đăng ký, dẫn đến không được bảo vệ.
- Rủi ro phát sinh trong giai đoạn đăng ký chờ cấp văn bằng bảo hộ:
- Sử dụng biến thể mà chưa đăng ký lại sẽ không được bảo vệ pháp lý cho biến thể đó, doanh nghiệp không thể ngăn chặn hành vi sao chép từ bên thứ ba. Nếu có nhãn hiệu tương tự đã đăng ký, doanh nghiệp sẽ khó bảo vệ quyền lợi vì nhãn hiệu chính thức chưa được bảo vệ.
- Đăng ký biến thể nhãn hiệu không giống với nhãn hiệu gốc đã đăng ký có thể dẫn đến việc cơ quan đăng ký từ chối hoặc kéo dài quá trình thẩm định, làm gián đoạn quá trình cấp bằng bảo hộ.
- Doanh nghiệp cũng không thể hưởng quyền ưu tiên cho biến thể nếu chưa đăng ký bổ sung, mất cơ hội bảo vệ biến thể khi xảy ra tranh chấp với đối thủ cạnh tranh.
3. Những điểm cần lưu ý khi đăng ký thay đổi và sử dụng biến thể của nhãn hiệu
Để tối ưu hóa giá trị và bảo vệ quyền lợi pháp lý, doanh nghiệp cần cân nhắc các yếu tố sau:
- Thẩm tra kỹ lưỡng và đánh giá dư luận: Trước khi sử dụng biến thể của nhãn hiệu, doanh nghiệp nên tiến hành nghiên cứu và tham khảo ý kiến của người tiêu dùng, đối tác, và chuyên gia trong ngành để xác định xem biến thể này có tạo được sự khác biệt cần thiết, đảm bảo tính nhận diện của thương hiệu hay không.
- Kiểm tra khả năng phân biệt của nhãn hiệu biến thể: Doanh nghiệp cần tiến hành các bước kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo rằng biến thể của nhãn hiệu không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ của bên thứ ba.
- Đăng ký bổ sung biến thể nhãn hiệu: Để tránh các rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên thực hiện thủ tục đăng ký bổ sung đối với biến thể của nhãn hiệu tại Cục Sở hữu Trí tuệ.
- Tránh sử dụng biến thể trước khi được bảo hộ hợp pháp: Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên cân nhắc không sử dụng biến thể của nhãn hiệu trước khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.
- Duy trì tính nhất quán của nhãn hiệu: Trong quá trình sử dụng, doanh nghiệp nên duy trì tính nhất quán giữa nhãn hiệu gốc với biến thể của nhãn hiệu, không nên thay đổi quá nhiều dẫn đến sự khác biệt lớn.
- Tham khảo ý kiến chuyên gia: Việc thay đổi và đăng ký biến thể của nhãn hiệu nên có sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý và sở hữu trí tuệ để đảm bảo các yêu cầu pháp lý được đáp ứng.
Tóm lại, việc cẩn trọng trong quá trình thẩm tra, đăng ký và sử dụng biến thể của nhãn hiệu không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ của mình mà còn góp phần duy trì uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Tại Công ty Luật TNHH PLF
Bảo vệ thương hiệu là bước đầu để duy trì giá trị của nhãn và mức độ phát triển bền vững. Công ty Luật TNHH PLF cung cấp tư vấn chuyên môn cùng giải pháp toàn diện, giúp doanh nghiệp an tâm trước mọi rủi ro xâm phạm nhãn hiệu.
Truy cập trang Dịch vụ Sở hữu Trí tuệ của PLF để tìm hiểu chi tiết hoặc đặt lịch tư vấn về thủ tục đăng ký nhãn hiệu.
Liên hệ với chúng tôi qua email inquiry@plf.vn hoặc số điện thoại +84 913 902 906 để nhận 30 phút tư vấn ban đầu miễn phí.
Thời gian viết bài: Ngày 25/7/2025
Công ty Luật TNHH PLF
