Các cá nhân và tổ chức muốn bảo vệ bằng sáng chế ở các khu vực pháp lý nước ngoài trước đây được yêu cầu nộp đơn riêng biệt trực tiếp tới từng quốc gia mà họ yêu cầu bảo hộ. Làm như vậy khá tốn kém và mất thời gian. Tuy nhiên, việc Việt Nam phê chuẩn Hiệp ước Hợp tác Sáng chế (“Hiệp ước PCT”) năm 1994 đã tạo điều kiện thuận lợi rất nhiều cho chủ sở hữu sáng chế khi nộp đơn xin bảo hộ từ nước ngoài ngay tại Việt Nam. Tính đến năm 2021, 153 quốc gia là thành viên của Hiệp ước PCT.

1. Hình thức nộp đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước PCT tại Việt Nam

Tại Việt Nam, cơ quan có nhiệm vụ xử lý đơn đăng ký sáng chế quốc tế là Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (IPOV) có trụ sở tại Thành phố Hà Nội. Ngoài ra, đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước PCT có thể được nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Văn phòng đại diện của IPOV tại Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Thành phố Đà Nẵng.

Do Việt Nam là thành viên của Hiệp ước PCT, việc đăng ký sáng chế PCT tại Việt Nam được chia thành 03 thủ tục bao gồm nộp đơn đối với:

  • sáng chế có nguồn gốc Việt Nam;
  • sáng chế có lựa chọn Việt Nam và
  • sáng chế có chỉ định Việt Nam.

2. Trách nhiệm của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (‘IPOV’)

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ của IPOV, khi tiếp nhận đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước PCT, cơ quan này sẽ thực hiện:

  • Tiếp nhận đơn đăng ký quốc tế;
  • Thu phí gửi đơn quốc tế và thông báo cho người nộp đơn các khoản phí do Văn phòng quốc tế và Cơ quan tra cứu quốc tế theo Hiệp ước PCT;
  • Kiểm tra việc nộp phí đúng hạn hay không;
  • Đối với đơn đăng ký sáng chế có chỉ định Việt Nam hoặc chọn Việt Nam, thực hiện thẩm định hình thức đơn và kiểm tra việc tuân thủ các quy định;
    Riêng đối với các đơn đăng ký sáng chế có nguồn gốc Việt Nam, xác định các sáng chế cần được bảo hộ. Nếu bằng sáng chế được phân loại là bí mật quốc gia thì đơn đăng ký sẽ bị ngừng và mọi khoản phí đã nộp không bao gồm phí gửi và sao chép đơn quốc tế sẽ được hoàn trả cho người nộp đơn;
  • Gửi một bản (bản sao hồ sơ) đơn quốc tế có nguồn gốc Việt Nam cho Văn phòng quốc tế và một bản (bản tra cứu) cho Cơ quan Tra cứu quốc tế;
  • Trả lời qua thư cho người nộp đơn và Văn phòng quốc tế.

3. Một số lưu ý trong quá trình nộp đơn

Đơn quốc tế có nguồn gốc từ Việt Nam nộp vào IPOV phải được lập bằng tiếng Anh và được làm thành 3 bản. Đối với những đơn không đủ bản sao, IPOV sẽ sao chép bổ sung với chi phí do người nộp đơn chi trả.

Các cơ quan tra cứu quốc tế và cơ quan xét nghiệm sơ bộ quốc tế được chỉ định là các cơ quan cấp bằng sáng chế, sở hữu công nghiệp hoặc sở hữu trí tuệ của Úc, Áo, Liên bang Nga, Thụy Điển, Hàn Quốc và Văn phòng Sáng chế Châu Âu.[1]

Nếu đơn quốc tế chỉ định Việt Nam thì IPOV hoặc văn phòng đại diện của IPOV là cơ quan được chỉ định. Trong trường hợp này, để vào giai đoạn quốc gia, trong vòng 31 tháng kể từ ngày ưu tiên, người nộp đơn phải nộp đủ hồ sơ cho IPOV.

Nếu đơn quốc tế chọn Việt Nam thì IPOV là cơ quan được chọn nếu việc lựa chọn Việt Nam được thực hiện:

  • Trong vòng 22 tháng kể từ ngày ưu tiên, hoặc
  • 03 tháng kể từ ngày báo cáo tra cứu quốc tế được chuyển đến người nộp đơn, hoặc
  • Được công bố theo Điều 17.2 (a) của Hiệp định Hiệp ước PCT hoặc đưa ra quan điểm chính thức theo Quy tắc 43bis của Quy chế thi hành Hiệp ước, tùy theo điều kiện nào kết thúc muộn hơn.

Để vào giai đoạn quốc gia, trong vòng 31 tháng kể từ ngày ưu tiên, người nộp đơn phải nộp đủ hồ sơ cho IPOV. Đơn quốc tế nộp cho IPOV trong vòng 06 tháng kể từ ngày hết thời hạn nêu trên có thể được chấp nhận với điều kiện người nộp đơn phải nộp phí theo quy định.

Ngoài ra, cần lưu ý người nộp đơn cho 03 trường hợp trên không thể nộp đơn trực tiếp mà phải thông qua người đại diện theo pháp luật tại Việt Nam.

Để được hưởng quyền ưu tiên, người nộp đơn phải khẳng định lại trong tuyên bố bằng văn bản, nộp phí yêu cầu hưởng quyền ưu tiên và nộp bản dịch tiếng Việt các tài liệu cần thiết đã nộp trước đó cho Văn phòng quốc tế.

Như vậy, thủ tục nộp đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước PCT tại Việt Nam khá rõ ràng để tiếp cận. Giờ đây, các cá nhân, tổ chức có thể sử dụng đại diện sở hữu trí tuệ của mình để trực tiếp nộp đơn đăng ký sáng chế theo Hiệp ước PCT tại Việt Nam hoặc gửi qua đường bưu điện. Việc công khai các thủ tục, lệ phí liên quan cũng là điểm thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin. Với những tiến bộ này, chúng tôi hy vọng các cá nhân, tổ chức sẽ có nhiều cơ hội hơn để bảo vệ các phát minh của mình.

Bài viết được căn cứ theo pháp luật hiện hành tại thời điểm được ghi nhận như trên và có thể không còn phù hợp tại thời điểm người đọc tiếp cận bài viết này do pháp luật áp dụng đã có sự thay đổi và trường hợp cụ thể mà người đọc muốn áp dụng. Do đó bài viết chỉ có giá trị tham khảo.

Share: