Hoạt động thẩm định pháp lý là bước quan trọng và không thể thiếu trước khi tiến hành mua lại hay sáp nhập để đánh giá toàn diện đối tượng của một thương vụ. Thẩm định pháp lý (Legal Due Diligence hay Legal DD) cũng là một hoạt động trong kế hoạch thẩm định tổng thể bao gồm các khía cạnh tài chính, nhân sự, môi trường, … nhằm mục đích thu thập, đánh giá tất cả các tài liệu pháp lý và thông tin liên quan đến đối tượng mục tiêu. Hoạt động này giúp cho các bên có cơ hội xem xét kỹ lưỡng các rủi ro pháp lý trước khi chính thức bước vào thực hiện thương vụ.
1. Sự cần thiết của Thẩm Định Pháp Lý
Như đã đề cập thì thẩm định nói chung là một quá trình điều tra, rà soát các nội dung, khía cạnh có liên quan đến một thương vụ tiềm năng, chẳng hạn như kiểm tra hoạt động, quản lý và thẩm định các hồ sơ, tài liệu liên quan đến đối tượng mục tiêu. Hoạt động thẩm định rất quan trọng vì đây là giai đoạn giúp xác định những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện giao dịch.
Ở khía cạnh của bên bán:
thẩm định pháp lý sẽ giúp cho chủ doanh nghiệp xem xét được việc tuân thủ quy định của pháp luật từ khi doanh nghiệp được thành lập và trong suốt quá trình hoạt động. Trường hợp phát hiện được những thiếu sót trong quá trình vận hành thì sẽ có những phương án điều chỉnh phù hợp, kịp thời. Từ đó hoàn thiện hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp để tạo lợi thế trong quá trình kêu gọi đầu tư, đàm phán giao dịch M&A.
Xét ở khía cạnh của nhà đầu tư (bên mua):
Việc thẩm định pháp lý là quá trình mà nhà đầu tư cùng đội ngũ chuyên môn sẽ thu thập, tìm hiểu, nghiên cứu, rà soát và đánh giá thông tin về công ty mục tiêu hoặc một đối tượng cụ thể trong giao dịch M&A nhằm phát hiện ra các vấn đề pháp lý có khả năng ảnh hưởng đến giao dịch và những rủi ro có thể xảy ra trong và sau quá trình thực hiện thương vụ M&A. Từ đó, nhà đầu tư có thể hiểu rõ bản chất, tình trạng, rủi ro để có bức tranh tổng thể để quyết định có thực hiện giao dịch hay không, phương thức thực hiện giao dịch như thế nào, giá chuyển nhượng là bao nhiêu, các điều kiện tiên quyết hoặc điều kiện yêu cầu bên bán phải cam kết hoặc thực hiện khi thực hiện thương vụ.
2. Các vấn đề cơ bản khi được thẩm định pháp lý
Thẩm định pháp lý sẽ bao gồm việc xem xét toàn diện các vấn đề pháp lý từ lúc thành lập như hoạt động góp vốn, cơ cấu tổ chức cho đến sự tuân thủ pháp luật trong quá trình hoạt động, kinh doanh, … trong công ty mục tiêu. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi liệt kê một số nội dung và khía cạnh tiêu biểu mà nhà đầu tư có thể lưu ý như sau:
Thẩm định pháp lý: Đánh giá tính hợp pháp
- Thẩm định pháp lý sẽ tập trung việc thẩm định:
- các văn bản thành lập công ty,
- các giấy phép có liên quan,
- và sự tuân thủ của doanh nghiệp.
Từ những tài liệu này, các thông tin được đánh giá như thời điểm thành lập, loại hình doanh nghiệp, thời hạn hoạt động, ngành nghề kinh doanh, trụ sở công ty, các chi nhánh, văn phòng đại diện… Ở khía cạnh thẩm định này thì đơn vị thẩm định sẽ đánh giá sự tuân thủ quy định pháp luật của công ty mục tiêu, thông qua việc xem xét công ty mục tiêu đã xin được những giấy phép cần thiết để thực hiện hoạt động kinh doanh hay chưa. Mặc khác còn xem xét đến khả năng đáp ứng những điều kiện theo quy định của pháp luật để tiến hành hoạt động kinh doanh (thuế, lao động, phòng cháy chữa cháy…).
2.1 Đối với vốn và cơ cấu vốn
Nhà đầu tư sẽ đánh giá về mức vốn đăng ký, số vốn thực tế đã góp, các loại tài sản đăng ký góp vốn và tình hình thực tế góp.
2.2 Tài sản của doanh nghiệp
Các tài sản lớn của công ty mục tiêu như quyền sử dụng đất, nhà kho, nhà xưởng hay tài sản đặc biệt như quyền sở hữu trí tuệ hoặc các tài sản yêu cầu phải đăng ký quyền sở hữu như ô tô, xe tải sẽ được chú trọng xem xét về tính sở hữu hợp pháp của công ty mục tiêu đối với các loại tài sản này. Bên cạnh đó cũng cần tập trung vào các tài sản đang được cầm cố, thế chấp làm tài sản đảm bảo trong các giao dịch.
2.3 Hợp đồng/ thỏa thuận trọng yếu
Khi thực hiện thẩm định pháp lý đối với các hợp đồng, thỏa thuận trọng yếu của công ty mục tiêu thì sẽ cần tập trung vào những hợp đồng quan trọng với các khách hàng lớn, các nhà cung cấp lớn, hợp đồng phân phối độc quyền, hợp đồng vay, hợp đồng bảo đảm, hợp đồng bảo hiểm,…. Để từ đó nhà đầu tư sẽ xác định được các quyền và nghĩa vụ pháp lý mà công ty mục tiêu đang có.
2.4 Lao động
Thông thường, nội dung này được tách biệt thành một mục lớn trong quá trình thẩm định pháp lý. Trong một số trường hợp nếu công ty mục tiêu có số lượng nhân sự lớn, các bên có thể tách lĩnh vực lao động thành một mảng thẩm định riêng (HR Due diligence – thẩm định lao động). Cụ thể, công ty mục tiêu cần xác định cụ thể thông tin liên quan đến lao động như tình hình đăng ký nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, các quy chế nội bộ liên quan đến việc quản lý lao động,…
Ngoài ra, thẩm định pháp lý còn tiếp cận đến các thỏa thuận được giao kết giữa công ty và người lao động như hợp đồng lao động, cam kết bảo mật thông tin, các thỏa thuận chống cạnh tranh,… dựa trên các thông tin này báo cáo thẩm định pháp lý sẽ đưa ra ý kiến pháp lý về các rủi ro liên quan đến lĩnh vực lao động.
2.5 Sở hữu trí tuệ
Nội dung này liệt kê các tài sản sở hữu trí tuệ mà công ty mục tiêu đang sở hữu, điển hình như bản quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp (nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp,…). Đồng thời, nội dung này còn bao gồm cả việc chuyển giao công nghệ, hợp đồng li-xăng hoặc các giao dịch khác mà công ty mục tiêu có liên quan nhằm xác định nghĩa vụ tài chính trong việc sử dụng, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ trong quá trình hoạt động.
2.6 Tố tụng
Tiến hành liệt kê các tranh chấp mà công ty mục tiêu đang phải đối mặt với vai trò nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi và nghĩa vụ có liên quan. Các tranh chấp không chỉ ở lĩnh vực dân sự mà còn ở lĩnh vực lao động, kinh doanh thương mại và hình sự. Việc đánh giá nội dung này là vô cùng quan trọng để xác định được các rủi ro pháp lý, các nghĩa vụ bồi thường thiệt hại hoặc các nghĩa vụ tài chính khác mà công ty mục tiêu có thể phải thanh toán trong tương lai.
Ngoài những vấn đề nêu trên thì tùy theo nhu cầu, mục tiêu của nhà đầu tư mà đơn vị thực hiện việc thẩm định pháp lý sẽ thẩm định thêm các lĩnh vực, nội dung khác để đảm bảo rằng việc thẩm định pháp lý mang lại hiệu quả, tránh rủi ro cho nhà đầu tư.
2.7 Kết quả của thẩm định pháp lý
Hoạt động thẩm định pháp lý sẽ được ghi nhận bằng Báo cáo thẩm định pháp lý. Tại Báo cáo này sẽ cung cấp cho nhà đầu tư một bức tranh toàn cảnh về tình trạng pháp lý của công ty mục tiêu theo từng lĩnh vực liên quan. Nội dung báo cáo không chỉ bao gồm việc phân loại rủi ro và ghi nhận chi tiết các rủi ro, đánh giá theo quan điểm pháp lý mà còn cung cấp danh sách các rủi ro pháp lý ở mức độ từ cao đến thấp để nhà đầu tư lưu ý. Qua đó sẽ giúp các nhà đầu tư phòng tránh các rủi ro sẽ phải đối mặt, từ đó sẽ đưa ra các lưu ý đối với các vấn đề cần quan tâm khi thực hiện giao dịch mua bán, sáp nhập.
Có thể thấy được vai trò quan trọng của giai đoạn thẩm định pháp lý trước khi tiến hành M&A. Để thực hiện thành công giai đoạn này cần sự phối hợp của rất nhiều yếu tố khác nhau. Vì vậy để hiểu rõ và được hỗ trợ tư vấn về thẩm định pháp lý trước khi tiến hành M&A thì nhà đầu tư nên liên hệ một tổ chức pháp lý chuyên nghiệp để được tư vấn cụ thể. Sau khi nhận được báo báo thẩm định pháp lý, nhà đầu tư cần xem xét và đánh giá các rủi ro, mức độ rủi ro để đưa ra quyết định có thực hiện hay không thực hiện giao dịch, đưa ra các điều kiện ràng buộc, xác định mức giá chuyển nhượng và các vấn đề khác có liên quan khi thực hiện giao dịch chuyển nhượng.
Tại công ty Luật PLF
Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi chuyên về Thẩm định Chuyên Sâu M&A. Hãy để PLF tiến hành đánh giá toàn diện về công ty mục tiêu của doanh nghiệp, xác định các rủi ro tiềm ẩn và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để đảm bảo giao dịch thành công. Với hiểu biết sâu sắc về quy định pháp luật và các thực tiễn tốt nhất trong ngành, chúng tôi sẽ hỗ trợ doanh nghiệp của bạn đưa ra quyết định sáng suốt và giảm thiểu rủi ro. Dịch vụ Thẩm Định Chuyên Sâu của chúng tôi bao gồm:
- Thẩm định pháp lý
- Thẩm định sở hữu trí tuệ (SHTT)
- Thẩm định nhân sự
- Thẩm định công ty khởi nghiệp (startups)
- Hỗ trợ thẩm định địa phương
Ngoài ra chúng tôi cung cấp toàn diện các dịch vụ “Mua Bán và Sáp Nhập” bao gồm Tái Cấu Trúc, Thẩm Định Chuyên Sâu, Tài Chính & Ngân Hàng và Thực Hiện Giao Dịch để giúp doanh nghiệp vượt qua những phức tạp trong Mua Bán và Sáp Nhập, mua bán và các giao dịch khác.
Liên hệ công ty Luật PLF qua email inquiry@plf.vn hoặc liên hệ số điện thoại +84913 902 906 hoặc Zalo | Viber | WhatsApp để nhận được 30 phút tư vấn miễn phí ban đầu.
