Khi thực hiện các hành vi vi phạm trong hoạt động khuyến mại, tùy theo mức độ mà các doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính, thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, phạt bổ sung và bị đình chỉ hoạt động khuyến mại.
Ngày nay, thị trường cung ứng hàng hoá, dịch vụ phát triển mạnh mẽ. Bên cạnh việc bán sỉ, các hoạt động kinh doanh bán lẻ cũng được chú trọng vì tỷ suất sinh lời cao. Kèm theo các chính sách, hoạt động kích cầu được triển khai dưới nhiều hình thức và tiềm ẩn khá nhiều rủi ro cho người tiêu dùng hay người sử dụng dịch vụ.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể là Điều 100 Luật Thương mại 2005, Điều 35 Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia 2019, Nghị định 98/2020/NĐ-CP và Nghị định 17/2022/NĐ-CP quy định về các hành vi bị cấm trong hoạt động khuyến mại và các biện pháp xử lý như sau:
1. Các hành vi bị cấm trong hoạt động khuyến mại
Doanh nghiệp cần lưu ý các hành vi bị cấm trong hoạt động khuyến mại gồm:
- Khuyến mại cho hàng hoá, dịch vụ cấm kinh doanh; hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh; hàng hoá chưa được phép lưu thông, dịch vụ chưa được phép cung ứng.
- Sử dụng hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại là hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh; hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh; hàng hóa chưa được phép lưu thông, dịch vụ chưa được phép cung ứng.
- Khuyến mại hoặc sử dụng rượu, bia để khuyến mại cho người dưới 18 tuổi.
- Khuyến mại hoặc sử dụng thuốc lá, rượu, bia có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại dưới mọi hình thức.
- Khuyến mại thiếu trung thực hoặc gây hiểu lầm về hàng hoá, dịch vụ để lừa dối khách hàng.
- Khuyến mại để tiêu thụ hàng hoá kém chất lượng, làm phương hại đến môi trường, sức khoẻ con người và lợi ích công cộng khác.
- Khuyến mại tại trường học, bệnh viện, trụ sở của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân.
- Hứa tặng, thưởng nhưng không thực hiện hoặc thực hiện không đúng.
- Khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh.
- Thực hiện khuyến mại mà giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại vượt quá hạn mức tối đa hoặc giảm giá hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại quá mức tối đa theo quy định.
2. Các hậu quả gánh chịu khi vi phạm về khuyến mại
2.1 Trách nhiệm hành chính
Tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, mức phát tiền đối với doanh nghiệp vi phạm về khuyến mại như sau:
- Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với một số các hành vi như:
- Không thực hiện, thực hiện không đầy đủ hoặc thực hiện không đúng quy định về việc cung cấp, công khai thông tin về hoạt động khuyến mại khi thực hiện khuyến mại;
- Thu các khoản phí, lệ phí, tiền từ khách hàng hoặc yêu cầu khách hàng thực hiện bất kỳ nghĩa vụ thanh toán nào khác khi thực hiện hình thức khuyến mại đưa hàng mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng dùng thử không phải trả tiền;
- Không tổ chức công khai việc mở thưởng chương trình khuyến mại mang tính may rủi hoặc tổ chức mở thưởng chương trình khuyến mại mang tính may rủi mà không có sự chứng kiến của khách hàng hoặc không lập thành biên bản việc tổ chức mở thưởng;
- Các hành vi khác theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với một số các hành vi như:
- Thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ mà không phải là thương nhân theo quy định được quyền thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ đó;
- Thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác mà không có hợp đồng dịch vụ khuyến mại thẹo quy định hoặc thuê thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của mình mà không có hợp đồng dịch vụ khuyến mại theo quy định;
- Không thông báo, thông báo sửa đổi (gọi chung là thông báo) hoặc không đăng ký, đăng ký sửa đổi (gọi chung là đăng ký) với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định khi thực hiện khuyến mại hoặc thông báo, đăng ký không đúng với thực tế;
- Không thông báo hoặc không báo cáo kết quả thực hiện khuyến mại theo quy định hoặc thông báo, báo cáo không đúng quy định (trừ trường hợp quy định tại khoản 1a Điều này) hoặc nội dung thông báo, báo cáo không đúng thực tế;
- Các hành vi khác theo quy định của pháp luật.
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:
- Khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh; hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh; hàng hóa chưa được phép lưu thông, dịch vụ chưa được phép cung ứng; rượu, xổ số, thuốc lá, sữa thay thế sữa mẹ, thuốc chữa bệnh cho người kể cả các loại thuốc đã được phép lưu thông theo quy định của Bộ Y tế (trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), dịch vụ khám, chữa bệnh của cơ sở y tế công lập, dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam hoặc các hàng hóa, dịch vụ khác bị cấm khuyến mại theo quy định của pháp luật;
- Sử dụng hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại là hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh; hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh; hàng hóa chưa được phép lưu thông, dịch vụ chưa được phép cung ứng; rượu, xổ số, thuốc lá, thuốc chữa bệnh cho người kể cả các loại thuốc đã được phép lưu thông theo quy định của Bộ Y tế (trừ trường hợp khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), hàng hóa, dịch vụ bị cấm lưu hành tại Việt Nam và các hàng hóa, dịch vụ bị cấm khuyến mại khác theo quy định của pháp luật;
- Các hành vi khác theo quy định của pháp luật.
Như vậy, mức phạt tiền cao nhất đối với hành vi vi phạm về khuyến mại của doanh nghiệp là 30 triệu đồng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung tịch thu tang vật đối với một số hành vi vi phạm cụ thể hoặc bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả sau:
- Buộc tiêu hủy tang vật là hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại;
- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm về khuyến mại.
2.2 Trách nhiệm dân sự
Trường hợp doanh nghiệp thực hiện hoạt động khuyến mại mà gây thiệt hại thì phải bồi thường các thiệt hại thực tế phát sinh cho người bị thiệt hại theo quy định của Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Như vậy, vi phạm về hoạt động khuyến mại khiến doanh nghiệp phải chịu các hậu quả pháp lý phát sinh. Hơn nữa, việc vi phạm hoạt động khuyến mại có thể dẫn đến các rủi ro về thuế cũng như uy tín của doanh nghiệp. Do đó, các doanh nghiệp cần thận trọng và tuân thủ các quy định của pháp luật khi thực hiện xúc tiến thương mại bằng hình thức khuyến mại để nâng cao lòng tin của người tiêu dùng và duy trì hình ảnh thương hiệu.
